Fikcyjne samozatrudnienie: co to jest i jak go uniknąć
Fikcyjne (pozorne) samozatrudnienie to sytuacja, w której formalnie prowadzisz działalność i wystawiasz faktury, ale realnie pracujesz jak etatowiec — dla jednego podmiotu, pod jego kierownictwem, w wyznaczonym czasie i miejscu. Prawo patrzy na treść współpracy, nie na jej nazwę.
Po czym rozpoznać pozorne samozatrudnienie
Jeden zleceniodawca, sztywne godziny, podporządkowanie poleceniom, stała miesięczna kwota niezależna od rezultatu, praca na sprzęcie i w systemach zamawiającego, brak prawa do zastępstwa i brak realnego ryzyka gospodarczego.
Im więcej tych cech występuje łącznie, tym większe prawdopodobieństwo, że umowa zostanie uznana za stosunek pracy.
Jak się zabezpieczyć
Powiąż wynagrodzenie z rezultatem, zapewnij sobie realną niezależność (własny sprzęt, swoboda organizacji), zadbaj o możliwość podzlecania i — jeśli to możliwe — o więcej niż jednego klienta. Usuń z umowy zapisy typowe dla etatu.
Zacznij od darmowego skanu umowy i quizu o praktyce, aby zobaczyć, które elementy podnoszą Twoje ryzyko.
Sprawdź swoją umowę za darmo
Wgraj umowę B2B lub wklej jej treść — w 30 sekund pokażemy czerwone flagi i poziom ryzyka.
Darmowy skan umowy →Najczęstsze pytania
Czym różni się pozorne samozatrudnienie od legalnego B2B?
Legalne B2B to realna działalność: niezależność, ryzyko gospodarcze, najczęściej wielu klientów i rozliczenie za rezultat. Pozorne — to etat „ubrany" w fakturę.
Co grozi za fikcyjne samozatrudnienie?
Przekwalifikowanie na umowę o pracę, zaległe składki i podatki do 5 lat wstecz oraz grzywna (po nowelizacji do 60 000 zł, recydywa 90 000 zł).
Zobacz też
- Ile kosztuje przekwalifikowanie umowy B2B na etat?
- Kara za fikcyjne B2B: ile grozi po zmianach w 2026 r.
- Umowa B2B a umowa o pracę: kiedy grozi przekwalifikowanie
- Test przedsiębiorcy: czy Twoje samozatrudnienie jest bezpieczne
- Kontrola PIP a umowy B2B: jak się przygotować
- Jak napisać bezpieczną umowę B2B
- Jak przygotować się do kontroli PIP
- Co zapyta inspektor PIP podczas kontroli
- Umowa B2B programisty: ryzyko ukrytego etatu
- Umowa B2B w marketingu: kiedy grozi ukryty etat
- Cechy stosunku pracy: co decyduje o przekwalifikowaniu B2B
- Umowa B2B grafika: kiedy grozi ukryty etat
- Umowa B2B w księgowości: kiedy grozi ukryty etat
- Umowa B2B konsultanta: kiedy grozi ukryty etat