Statystyki umów B2B: które klauzule ukrytego etatu występują najczęściej
Dane na dzień · okres 14.09.2025–14.09.2026
W skrócie
Wśród umów B2B przesłanych do darmowego skanera B2Bezpieczny w okresie od 14.09.2025 do 14.09.2026 co najmniej jedną klauzulę typową dla stosunku pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy zawierało ok. 60% dokumentów, a co najmniej jedną klauzulę o wysokiej wadze — ok. 50%. Najczęstszy zapis to „Zakaz podzlecania / obowiązek osobistego wykonania" (ok. 40% umów), dalej „Sztywne godziny / czas pracy" (ok. 30%). Średnio na umowę przypada 1,5 takich zapisów przy 13 sprawdzanych regułach. Poziom „wysoki" otrzymało ok. 25% umów, „średni" — ok. 25%, „niski" — ok. 50%. Zastrzeżenie: to próba nielosowa — umowy trafiają do skanera dlatego, że ktoś już podejrzewa problem, więc odsetki są wyższe niż w populacji wszystkich umów B2B w Polsce. Nie publikujemy treści umów; agregujemy wyłącznie identyfikatory wykrytych reguł.
ok. 60%
umów miało co najmniej jedną klauzulę typową dla etatu
ok. 50%
umów miało klauzulę o wysokiej wadze
1,5
tyle ryzykownych zapisów średnio na umowę
Jak często występują poszczególne klauzule
| Klauzula | Cecha z art. 22 § 1 KP | Waga | % umów |
|---|---|---|---|
| Zakaz podzlecania / obowiązek osobistego wykonania | Osobiste świadczenie pracy (art. 22 § 1 KP) | wysoka | ok. 40% |
| Sztywne godziny / czas pracy | Czas pracy wyznaczony przez zamawiającego (art. 22 § 1 KP) | wysoka | ok. 30% |
| Narzucone miejsce pracy | Miejsce pracy wyznaczone przez zamawiającego (art. 22 § 1 KP) | wysoka | ok. 15% |
| Praca na sprzęcie / w systemach zamawiającego | Organizacja pracy przez zamawiającego (art. 22 § 1 KP) | średnia | ok. 15% |
| Podporządkowanie / polecenia przełożonego | Podporządkowanie kierownictwu (art. 22 § 1 KP) | wysoka | ok. 10% |
| Wyłączność / zakaz pracy dla innych | Praca na rzecz jednego podmiotu (test przedsiębiorcy) | średnia | ok. 10% |
| Nadgodziny / gotowość / dyżury | Czas pracy wyznaczony przez zamawiającego (art. 22 § 1 KP) | średnia | ok. 10% |
| Stałe wynagrodzenie miesięczne | Wynagrodzenie za czas, nie za rezultat (art. 22 § 1 KP) | średnia | ok. 5% |
| Brak odpowiedzialności / ryzyka wykonawcy | Ryzyko gospodarcze po stronie wykonawcy (test przedsiębiorcy) | średnia | ok. 5% |
| Płatny urlop / dni wolne | Uprawnienia pracownicze (art. 22 § 1 KP) | wysoka | 0% |
| Wynagrodzenie chorobowe / za czas niezdolności | Uprawnienia pracownicze (art. 22 § 1 KP) | wysoka | 0% |
| Kary / upomnienia dyscyplinarne | Podporządkowanie kierownictwu (art. 22 § 1 KP) | średnia | 0% |
| Pracownicze nazewnictwo (stanowisko, pracownik) | Nazewnictwo sugerujące etat | niska | 0% |
Jedna reguła liczona jest najwyżej raz na umowę, więc odsetki nie sumują się do 100%. „Waga" to wpływ zapisu na końcowy poziom ryzyka (wysoka = 3 pkt, średnia = 2, niska = 1; maksimum dla umowy to 31 pkt).
Rozkład poziomu ryzyka
| Poziom ryzyka | Co oznacza | % umów |
|---|---|---|
| Wysoki | Umowa zawiera zestaw zapisów, który realnie naraża na uznanie współpracy za stosunek pracy. | ok. 25% |
| Średni | Pojedyncze ryzykowne zapisy — do poprawienia, ale bez kumulacji cech etatu. | ok. 25% |
| Niski | Brak wyraźnych zapisów typowych dla stosunku pracy w treści umowy. | ok. 50% |
Poziom liczymy z sumy wag trafionych reguł, a nie z ich liczby — jedna klauzula o wysokiej wadze waży więcej niż dwie o niskiej.
Metodologia
- › Źródło: umowy B2B przesłane do darmowego skanera B2Bezpieczny (wgrany plik PDF/DOCX albo wklejona treść). Nie kupujemy ani nie pobieramy danych z zewnątrz.
- › Liczymy wyłącznie skany indywidualne. Umowy z audytów firmowych pomijamy, bo kilkanaście umów jednej firmy to zwykle jeden szablon — liczylibyśmy ten sam dokument wielokrotnie.
- › Ten sam dokument przesłany kilka razy liczymy jako jedną umowę (porównujemy nieodwracalny odcisk treści, nie treść).
- › Pomijamy zbyt krótkie wklejki — fragment albo tekst testowy nie jest umową i zaniżałby każdy odsetek.
- › Jedna reguła liczy się najwyżej raz na umowę, niezależnie od tego, ile razy dany zapis w niej wystąpi.
- › Do statystyk wchodzą wyłącznie reguły deterministyczne (dopasowanie wzorców tekstowych). Wyniki analizy AI z płatnego audytu NIE są tu liczone — są niepowtarzalne i nieporównywalne między umowami.
- › Odsetki podajemy zaokrąglone, dopóki próbka jest niewielka. Nie publikujemy ich w ogóle poniżej ustalonego progu liczby umów.
- › Nie przechowujemy treści umów dłużej, niż to konieczne (retencja RODO), a do statystyk trafiają wyłącznie identyfikatory wykrytych reguł — nigdy fragmenty dokumentu, nazwy plików ani linki do wyników.
Ograniczenia tych danych
- › Próba jest nielosowa. Ludzie skanują umowy, które już wzbudziły ich niepokój, więc odsetki są wyższe niż w populacji wszystkich umów B2B w Polsce. To dane o tym, co trafia do naszego skanera — nie o polskim rynku.
- › Nie wiemy, czy analizowana umowa została faktycznie podpisana ani jak wygląda praktyka współpracy. O kwalifikacji z art. 22 § 1 KP decyduje sposób wykonywania, nie sama treść dokumentu.
- › Zestaw reguł ewoluuje. Reguła dodana później ma z definicji zero trafień w umowach sprzed jej wprowadzenia, co może zaniżać jej udział.
- › To pre-screening, nie opinia prawna. Wykryta klauzula sygnalizuje ryzyko, a nie przesądza o niczym.
Jak cytować te dane
Cytując, podaj źródło i datę — oraz zastrzeżenie o nielosowym doborze próby.
B2Bezpieczny, „Statystyki umów B2B", https://b2bezpieczny.pl/statystyki-umow-b2b, dane na dzień 14.09.2026.
Wersja maszynowa (JSON): https://b2bezpieczny.pl/statystyki-umow-b2b.json
Sprawdź swoją umowę — i zasil te dane
Skan jest darmowy i bez rejestracji. W 30 sekund zobaczysz, które z powyższych klauzul są w Twojej umowie.
Najczęstsze pytania
Jaki procent umów B2B zawiera klauzule typowe dla stosunku pracy?
Wśród umów B2B przesłanych do skanera B2Bezpieczny co najmniej jedną klauzulę typową dla stosunku pracy zawierało ok. 60%, a co najmniej jedną klauzulę o wysokiej wadze — ok. 50%. To próba nielosowa: umowy trafiają do skanera dlatego, że ktoś już podejrzewa problem. Odsetki są więc wyższe niż w populacji wszystkich umów B2B w Polsce i nie należy ich na nią przenosić.
Która klauzula ukrytego etatu występuje najczęściej w umowach B2B?
Najczęstszy zapis to „Zakaz podzlecania / obowiązek osobistego wykonania" — wystąpił w ok. 40% przeanalizowanych umów. Drugi w kolejności to „Sztywne godziny / czas pracy" (ok. 30%).
Ile umów B2B ma wysokie ryzyko uznania za ukryty etat?
Poziom „wysoki" otrzymało ok. 25% przesłanych umów, „średni" — ok. 25%, „niski" — ok. 50%. Poziom liczymy z sumy wag trafionych reguł, a nie z liczby klauzul. To próba nielosowa: umowy trafiają do skanera dlatego, że ktoś już podejrzewa problem. Odsetki są więc wyższe niż w populacji wszystkich umów B2B w Polsce i nie należy ich na nią przenosić.
Skąd pochodzą te dane?
Dane pochodzą z umów B2B przesłanych do darmowego skanera B2Bezpieczny. Analizujemy wyłącznie skany indywidualne (umowy z audytów firmowych pomijamy, bo kilkanaście umów jednej firmy to zwykle jeden szablon), z pominięciem duplikatów i zbyt krótkich wklejek. Nie publikujemy treści umów — agregujemy wyłącznie identyfikatory wykrytych reguł.
Jak często aktualizujecie te statystyki?
Raz w tygodniu. Aktualne dane są na dzień 2026-09-14. Wersję maszynową (JSON) znajdziesz pod https://b2bezpieczny.pl/statystyki-umow-b2b.json.
Czy mogę zacytować te dane?
Tak, z podaniem źródła i daty: B2Bezpieczny, „Statystyki umów B2B", https://b2bezpieczny.pl/statystyki-umow-b2b, dane na dzień 2026-09-14. Prosimy o zachowanie zastrzeżenia o nielosowym doborze próby — bez niego liczba wprowadza w błąd.