Obowiązuje od 8 lipca 2026 r.

Nowe uprawnienia PIP 2026: koniec fikcyjnego B2B

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy daje inspektorom prawo do przekształcania pozornych umów B2B i zleceń w umowy o pracę decyzją administracyjną — bez sądu pracy. Dla firm i samozatrudnionych oznacza to realne, szybsze ryzyko.

~160 tys.

szacowana skala fikcyjnego samozatrudnienia w Polsce (MF)

60 000 zł

maks. grzywna (recydywa do 90 000 zł)

5 lat

wstecz mogą sięgać zaległe składki ZUS i podatki + odsetki

Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może stwierdzić istnienie stosunku pracy decyzją administracyjną — bez uprzedniego wyroku sądu. Od decyzji przysługuje odwołanie do sądu pracy.

Co się zmieniło

› Inspektor PIP może przekształcić umowę B2B/zlecenie w umowę o pracę decyzją administracyjną — bez pośrednictwa sądu pracy.
› Kary podwojone: widełki grzywny z art. 281–283 KP wzrosły z 1 000–30 000 zł do 2 000–60 000 zł (recydywa do 90 000 zł); mandat inspektora do 5 000 zł, w recydywie do 10 000 zł.
› Główny Inspektor Pracy wydaje na wniosek interpretację indywidualną — czy dany stosunek jest stosunkiem pracy (narzędzie prewencyjne dla firm).
› Dane z KSeF, ZUS i KAS pozwalają precyzyjniej typować podmioty do kontroli.
› Ciężar zaległych składek i podatków (do 5 lat wstecz) spada zwykle na zamawiającego.

Jak się przygotować

Uporządkuj jednocześnie treść umowy i praktykę współpracy: usuń zapisy typowe dla etatu (sztywne godziny, urlop, kary porządkowe, wyłączność), powiąż wynagrodzenie z rezultatem i zadbaj o realną niezależność. Zacznij od zdiagnozowania ryzyka.

Nie wiesz, od czego zacząć? Zobacz statystyki klauzul z umów przesłanych do naszego skanera — które zapisy pojawiają się najczęściej i od których warto zacząć porządki.

Sprawdź swoje ryzyko w kilka minut

Darmowy skan umowy Quiz ryzyka (3 min) Kalkulator strat

Najczęstsze pytania

Co konkretnie zmieniło się od 8 lipca 2026?

Weszła w życie nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Inspektor może przekształcić pozorną umowę B2B lub zlecenie w umowę o pracę w drodze decyzji administracyjnej — bez konieczności kierowania sprawy do sądu pracy.

Ile wynoszą kary za fikcyjne B2B?

Widełki grzywny z art. 281–283 Kodeksu pracy wzrosły z 1 000–30 000 zł do 2 000–60 000 zł, a przy powtórnym naruszeniu w ciągu 2 lat górna granica sięga 90 000 zł. Mandat inspektora to teraz do 5 000 zł (w recydywie do 10 000 zł). Niezależnie od kar ZUS i urząd skarbowy mogą dochodzić zaległych składek i podatków do 5 lat wstecz wraz z odsetkami.

Czy można z góry sprawdzić u PIP, czy współpraca jest bezpieczna?

Tak — Główny Inspektor Pracy wydaje na wniosek interpretację indywidualną, czy dany stosunek prawny stanowi stosunek pracy. To narzędzie prewencyjne dla firm, ale wniosek trzeba przygotować rozważnie (może naprowadzić inne organy na ryzyka). Zobacz poradnik o interpretacji GIP.

Czy dobrze napisana umowa wystarczy?

Nie. O kwalifikacji decyduje faktyczny sposób współpracy (art. 22 § 1 KP), a nie sama treść dokumentu. Trzeba uporządkować i umowę, i praktykę.

Jak sprawdzić, czy jestem zagrożony?

Zacznij od darmowego skanu umowy (analiza treści) i quizu o praktyce współpracy. Przy średnim lub wysokim ryzyku skonsultuj się z kancelarią.